Erken Teşhis

İshal Neden Olur? Hangi Hastalıkların Belirtisidir?

İshal bazen basit ve geçici nedenlere, bazen de erken teşhis gerektiren hastalıklara bağlı olabilir. Uyarı işaretlerini tanımak için listeyi inceleyin.

Diğer ifadeler: sulu dışkı, diyare, sık tuvalete çıkma

İshal şikayetiniz mi var?

Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.

Teste başla

İshal hangi hastalıkların belirtisi olabilir?

  1. 1. Norovirüs Enfeksiyonu (Mide Gribi)RutinNorovirüsün yol açtığı, ani başlayan şiddetli kusma ve sulu ishalle seyreden, 1-3 günde geçen çok bulaşıcı bir mide-bağırsak enfeksiyonudur.
  2. 2. Rotavirüs İshaliBirkaç gün içindeRotavirüsün özellikle bebek ve küçük çocuklarda yol açtığı, kusma ile başlayan, ateş ve günlerce süren bol sulu ishalle seyreden ve sıvı kaybı riski taşıyan bir bağırsak enfeksiyonudur.
  3. 3. Laktoz İntoleransı (Süt Şekeri Hassasiyeti)RutinSüt şekeri laktozu parçalayan enzimin yetersizliği nedeniyle süt ve süt ürünlerinden sonra şişkinlik, gaz ve ishal görülmesidir.
  4. 4. Gıda Zehirlenmesi (Besin Zehirlenmesi)Birkaç gün içindeBakteri toksinleri veya mikroplarla kirlenmiş yiyeceklerin tüketilmesinden kısa süre sonra başlayan bulantı, kusma, karın krampı ve ishalle seyreden bir tablodur.
  5. 5. Seyahat İshali (Turist İshali)RutinHijyen koşullarının farklı olduğu bölgelere seyahat sırasında veya dönüşten kısa süre sonra başlayan, çoğunlukla bakterilerin yol açtığı sulu ishaldir.
  6. 6. Salmonella Enfeksiyonu (Salmonelloz)Birkaç gün içindeSalmonella bakterisiyle kirlenmiş yumurta, tavuk veya et ürünlerinin tüketilmesiyle gelişen, ateş, karın krampı ve ishalle seyreden bir bağırsak enfeksiyonudur.
  7. 7. Kampilobakter EnfeksiyonuBirkaç gün içindeCampylobacter bakterisinin yol açtığı, ateş, şiddetli karın ağrısı ve sulu veya kanlı ishalle seyreden, çoğunlukla az pişmiş tavuktan bulaşan bir bağırsak enfeksiyonudur.
  8. 8. GiardiyazRutinGiardia intestinalis parazitinin ince bağırsakta yaptığı, kötü kokulu yağlı ishal, şişkinlik, gaz ve kilo kaybıyla seyreden yaygın bir parazit enfeksiyonudur.
  9. 9. Huzursuz Bağırsak Sendromu (İBS)RutinBağırsakta yapısal hasar olmadan tekrarlayan karın ağrısı, şişkinlik ve ishal-kabızlık ataklarıyla seyreden çok yaygın bir durumdur.
  10. 10. Ülseratif KolitBirkaç gün içindeKalın bağırsağın iç yüzeyinde makattan başlayıp yukarı doğru ilerleyen kronik iltihap ve yaralarla seyreden, kanlı ishalle kendini gösteren bir hastalıktır.
  11. 11. C. difficile İshali (Antibiyotik İlişkili Kolit)24 saat içindeAntibiyotik kullanımı sonrası bağırsak florasının bozulmasıyla Clostridioides difficile bakterisinin çoğalıp toksin üretmesi sonucu gelişen, sulu ishal ve kolitle seyreden bir enfeksiyondur.
  12. 12. Şigelloz (Basilli Dizanteri)24 saat içindeShigella bakterisinin kalın bağırsakta yaptığı, ateş, kıvrandırıcı karın ağrısı, sık ve az miktarda kanlı-mukuslu dışkılama ile seyreden bulaşıcı bir enfeksiyondur.
  13. 13. Shiga Toksinli E. coli Enfeksiyonu (EHEC)24 saat içindeShiga toksini üreten E. coli bakterilerinin yol açtığı, şiddetli karın krampı ve kanlı ishalle seyreden, özellikle çocuklarda böbrek yetmezliğine (HÜS) yol açabilen bir bağırsak enfeksiyonudur.
  14. 14. KriptosporidiyozBirkaç gün içindeCryptosporidium parazitinin yol açtığı, havuz suyu, kirli içme suyu ve buzağı-kuzu temasıyla bulaşan, bol sulu ishal ve karın kramplarıyla seyreden bir bağırsak enfeksiyonudur.
  15. 15. Mikroskobik KolitBirkaç gün içindeKalın bağırsakta yalnızca mikroskop altında görülebilen iltihaplanmadır; özellikle orta-ileri yaş kadınlarda kansız, sulu ve kronik ishal yapar.
  16. 16. Dehidratasyon (Vücudun Susuz Kalması)24 saat içindeVücudun kaybettiği sıvının alınan sıvıdan fazla olmasıyla oluşan; susama, ağız kuruluğu, az idrar ve halsizliğe yol açan durumdur.
  17. 17. Amipli Dizanteri (Amebiyaz)Birkaç gün içindeEntamoeba histolytica parazitinin kalın bağırsakta yaptığı, yavaş başlayan kanlı-mukuslu ishal ve karın ağrısıyla seyreden, karaciğerde apseye yol açabilen bir enfeksiyondur.
  18. 18. SIBO (İnce Bağırsakta Aşırı Bakteri Çoğalması)RutinNormalde az bakteri bulunan ince bağırsakta bakterilerin aşırı çoğalmasıyla şişkinlik, gaz ve ishal görülmesidir.
  19. 19. Fruktoz İntoleransı (Meyve Şekeri Hassasiyeti)RutinMeyve şekeri fruktozun ince bağırsaktan yeterince emilememesi sonucu meyve, bal ve şekerli içeceklerden sonra gaz, şişkinlik ve ishal görülmesidir.
  20. 20. Crohn HastalığıBirkaç gün içindeSindirim kanalının ağızdan makata kadar herhangi bir yerini tutabilen, ataklarla seyreden kronik bir iltihabi bağırsak hastalığıdır.
  21. 21. Çölyak Hastalığı (Gluten Enteropatisi)Birkaç gün içindeBuğday, arpa ve çavdardaki gluten proteinine karşı bağışıklık tepkisiyle ince bağırsağın hasar gördüğü ömür boyu süren bir hastalıktır.
  22. 22. Adet Sancısı (Primer Dismenore)RutinAltta yatan bir hastalık olmadan adet kanamasıyla birlikte başlayan, kramp tarzında kasık ağrısıdır.
  23. 23. İnek Sütü Protein AlerjisiBirkaç gün içindeBebeğin bağışıklık sisteminin inek sütündeki proteinlere aşırı tepki vermesidir. Kusma, kanlı-mukuslu dışkı, egzama ve kilo alamama gibi belirtilere yol açabilir; çoğu çocukta okul çağından önce geçer.
  24. 24. Safra Kesesi Ameliyatı Sonrası Şikayetler (Postkolesistektomi Sendromu)RutinSafra kesesi alındıktan sonra devam eden veya yeni başlayan karın ağrısı, hazımsızlık ve ishal şikayetleridir.
  25. 25. Dumping SendromuRutinMide ameliyatları sonrası yiyeceklerin ince bağırsağa çok hızlı geçmesiyle yemekten sonra karın krampı, ishal, çarpıntı ve terleme görülmesidir.
  26. 26. İnek Sütü AlerjisiBirkaç gün içindeBebek ve küçük çocuklarda inek sütündeki proteinlere karşı gelişen, cilt, sindirim ve solunum belirtileriyle seyreden en sık besin alerjisidir.
  27. 27. Ekzokrin Pankreas YetmezliğiBirkaç gün içindePankreasın yeterli sindirim enzimi üretememesi sonucu yağların sindirilememesi; yağlı, kötü kokulu dışkı ve kilo kaybı görülmesidir.
  28. 28. Çölyak Dışı Gluten HassasiyetiRutinÇölyak hastalığı veya buğday alerjisi olmadığı halde gluten içeren besinlerden sonra sindirim ve genel şikayetlerin ortaya çıkmasıdır.
  29. 29. Nöroendokrin Tümör (Karsinoid Tümör)24 saat içindeHormon salgılayabilen hücrelerden, en sık bağırsak, pankreas ve akciğerde gelişen ve çoğunlukla yavaş büyüyen tümörlerdir. Yüz kızarması atakları ve ishal gibi hormonal belirtiler yapabilir.
  30. 30. Hipertiroidi (Tiroid Bezinin Fazla Çalışması)Birkaç gün içindeTiroid bezinin fazla hormon üretmesi sonucu metabolizmanın hızlandığı; çarpıntı, kilo kaybı, terleme ve sinirliliğe yol açan hastalıktır.
  31. 31. KoleraHemenVibrio cholerae bakterisinin yol açtığı, çok miktarda pirinç suyu görünümünde ağrısız ishalle saatler içinde ağır sıvı kaybına neden olan salgın bir hastalıktır.
  32. 32. Opioid (Eroin ve Ağrı Kesici) Bağımlılığı24 saat içindeEroin veya reçeteli güçlü ağrı kesiciler gibi opioidlerin kontrolsüz kullanımı, tolerans, yoksunluk ve olumsuz sonuçlarına rağmen kullanmaya devam etmeyle giden tedavi edilebilir bir bağımlılıktır.
  33. 33. Dışkı Taşı (Fekal İmpaksiyon)24 saat içindeSertleşmiş dışkının makatta veya kalın bağırsağın son kısmında birikip kendiliğinden çıkamamasıdır; özellikle yaşlı ve yatağa bağımlı kişilerde görülür.
  34. 34. Divertikülit24 saat içindeKalın bağırsak duvarındaki küçük ceplerin (divertikül) iltihaplanmasıdır; tipik olarak sol alt karında ağrı ve ateş yapar.
  35. 35. Adenovirüs EnfeksiyonuRutinAdenovirüslerin yol açtığı, boğaz ağrısı, ateş ve göz kızarıklığının birlikte görüldüğü bulaşıcı bir viral enfeksiyondur.
  36. 36. Altıncı Hastalık (Roseola)Birkaç gün içindeİnsan herpes virüsü 6 ve 7'nin bebeklerde yol açtığı, 3-5 gün süren yüksek ateşin ani düşüşünün ardından gövdede pembe döküntü çıkmasıyla tanınan bir hastalıktır.
  37. 37. Lejyoner Hastalığı24 saat içindeLegionella bakterisi içeren su buharının solunmasıyla gelişen, yüksek ateş, öksürük, ishal ve bilinç değişikliğiyle seyredebilen ağır bir zatürre türüdür.
  38. 38. Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA)HemenHyalomma kenelerinin ısırığı veya hasta hayvan-insan kanıyla temas sonucu bulaşan, ani yüksek ateş, kas ağrısı ve ilerleyen dönemde kanamalarla seyreden, Türkiye'de endemik ve ölümcül olabilen viral bir hastalıktır.
  39. 39. Selektif IgA EksikliğiRutinMukozaları koruyan IgA antikorunun kanda çok düşük veya hiç olmaması ile karakterize, en sık görülen primer immün yetmezliktir.
  40. 40. Ağır Kombine İmmün Yetmezlik (SCID)24 saat içindeHem T hem B lenfositlerinin çalışmadığı, bebeklik döneminde ağır ve hayatı tehdit eden enfeksiyonlarla ortaya çıkan en ağır doğumsal bağışıklık yetmezliğidir.

Sık sorulan sorular

İshal neden olur?

İshal; Norovirüs Enfeksiyonu (Mide Gribi), Rotavirüs İshali, Laktoz İntoleransı (Süt Şekeri Hassasiyeti), Gıda Zehirlenmesi (Besin Zehirlenmesi), Seyahat İshali (Turist İshali), Salmonella Enfeksiyonu (Salmonelloz) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.

İshal için hangi doktora gidilir?

İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Gastroenteroloji, Enfeksiyon Hastalıkları, Aile Hekimliği, Acil Servis bölümleri ilgilenir.

İshal ne zaman acildir?

Kolera, Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.