Gastroenteroloji hangi hastalıklara bakar?
Mide, bağırsak, karaciğer, safra yolları ve pankreas hastalıkları.
Hangi şikayetlerde Gastroenteroloji bölümüne gidilir?
Gastroenteroloji bölümünün ilgilendiği hastalıklar (99)
- Ağız Kokusu (Halitozis)Nefeste sürekli veya sık tekrarlayan kötü kokudur; vakaların büyük çoğunluğu ağız içindeki bakterilerden kaynaklanır.
- Fonksiyonel Dispepsi (Sinirsel Mide)Yapısal bir hastalık bulunmadan tekrarlayan mide ağrısı, yemek sonrası dolgunluk ve çabuk doyma ile seyreden yaygın bir durumdur.
- Gastrit (Mide İltihabı)Mide iç yüzeyini döşeyen zarın iltihaplanmasıdır; mide ağrısı, yanma, bulantı ve hazımsızlıkla kendini gösterir.
- Helicobacter Pylori Enfeksiyonu (Mide Mikrobu)Mide zarına yerleşen ve Türkiye'de çok yaygın olan bir bakteridir; gastrit, ülser ve uzun vadede mide hastalıklarına zemin hazırlar.
- Hemoroid (Basur)Makat bölgesindeki damarların genişleyip şişmesidir; dışkılama sırasında parlak kırmızı kanama, kaşıntı ve makattan dışarı sarkan şişlik yapar.
- Huzursuz Bağırsak Sendromu (İBS)Bağırsakta yapısal hasar olmadan tekrarlayan karın ağrısı, şişkinlik ve ishal-kabızlık ataklarıyla seyreden çok yaygın bir durumdur.
- Karaciğer YağlanmasıKaraciğer hücrelerinde aşırı yağ birikmesidir; genellikle fazla kilo, diyabet ve hareketsizlikle ilişkilidir ve çoğunlukla belirti vermez.
- Karında Gaz ve Şişkinlik (Fonksiyonel Şişkinlik)Belirgin bir hastalık olmadan tekrarlayan karın şişkinliği, gaz ve dolgunluk hissidir.
- Kolon ve Rektum Kanseri (Kalın Bağırsak Kanseri)Kalın bağırsak veya rektumda, çoğunlukla yıllar içinde poliplerden gelişen kanserdir. Tarama ile polipler kansere dönüşmeden yakalanabildiği için en iyi önlenebilen kanserlerden biridir.
- Kronik KabızlıkHaftada üçten az dışkılama, sert dışkı ve ıkınma güçlüğünün aylarca sürmesidir; çok yaygın ve çoğunlukla yaşam tarzıyla ilişkilidir.
- Laktoz İntoleransı (Süt Şekeri Hassasiyeti)Süt şekeri laktozu parçalayan enzimin yetersizliği nedeniyle süt ve süt ürünlerinden sonra şişkinlik, gaz ve ishal görülmesidir.
- Reflü (Gastroözofageal Reflü Hastalığı)Mide içeriğinin ve asidin yemek borusuna geri kaçmasıyla göğüs arkasında yanma ve ağza ekşi su gelmesine yol açan yaygın bir durumdur.
- Safra Kesesi TaşıSafra kesesinde kolesterol veya pigmentten oluşan taşlardır; özellikle yağlı yemeklerden sonra sağ üst karında kramp tarzı ağrı (safra koliği) yapabilir.
- Divertikülozis (Bağırsak Cepleri)Kalın bağırsak duvarında küçük keseciklerin oluşmasıdır; çoğunlukla belirti vermez, bazen şişkinlik, hafif ağrı veya ağrısız kanama yapabilir.
- Gilbert SendromuKaraciğerin bilirubini işleyen enziminin doğuştan biraz az çalışması sonucu kanda bilirubinin hafifçe yükselmesidir; zararsızdır ve ara ara gözlerde sararma yapar.
- Hepatit BKan ve vücut sıvılarıyla bulaşan bir virüsün yol açtığı karaciğer iltihabıdır; bir kısmında kronikleşerek siroz ve karaciğer kanserine yol açabilir.
- Kalın Bağırsak Polipi (Kolon Polipi)Kalın bağırsak iç yüzeyinde gelişen et benleri şeklindeki büyümelerdir; çoğu belirti vermez ama bazı türleri yıllar içinde kansere dönüşebilir.
- Mide Fıtığı (Hiatal Herni)Midenin üst kısmının diyaframdaki açıklıktan göğüs boşluğuna kaymasıdır; sıklıkla reflü şikayetlerine yol açar.
- Mide KanseriMide iç yüzeyini döşeyen hücrelerden gelişen kanserdir. Erken belirtileri sıradan hazımsızlığa benzediği için 40 yaşından sonra yeni başlayan veya geçmeyen mide şikayetleri mutlaka değerlendirilmelidir.
- Mide ÜlseriMide iç yüzeyinde asit etkisiyle oluşan derin yaradır; özellikle yemekle artan mide ağrısı, bulantı ve kanama yapabilir.
- Onikiparmak Bağırsağı Ülseri (Duodenal Ülser)Mideden sonraki bağırsak bölümünde asit nedeniyle oluşan yaradır; tipik olarak açken artan, yemekle azalan ağrı yapar.
- Sessiz Reflü (Laringofaringeal Reflü)Mide içeriğinin gırtlak ve boğaza kadar ulaşmasıdır; genellikle mide yanması olmadan ses kısıklığı, boğazda yumru hissi ve kronik öksürük yapar.
- Akut Hepatit A (Sarılık)Hepatit A virüsünün kirli su ve yiyeceklerle bulaşmasıyla gelişen, halsizlik, bulantı ve iştahsızlığın ardından sarılık, koyu idrar ve açık renkli dışkıyla seyreden ve kronikleşmeyen bir karaciğer iltihabıdır.
- Akut Kolesistit (Safra Kesesi İltihabı)Safra kesesinin genellikle taş nedeniyle tıkanıp iltihaplanmasıdır; sağ üst karında saatlerce süren ağrı, ateş ve kusma yapar.
- Akut Pankreatit (Pankreas İltihabı)Pankreasın ani iltihaplanmasıdır; sırta kuşak gibi yayılan çok şiddetli üst karın ağrısı ve kusma ile hastane tedavisi gerektirir.
- Alkole Bağlı Karaciğer HastalığıUzun süreli ve aşırı alkol tüketiminin karaciğerde yağlanma, iltihap ve siroza yol açmasıdır.
- Basit Karaciğer KistiKaraciğerde içi berrak sıvı dolu iyi huylu keselerdir; çoğunlukla belirti vermez ve tesadüfen saptanır.
- Çölyak Dışı Gluten HassasiyetiÇölyak hastalığı veya buğday alerjisi olmadığı halde gluten içeren besinlerden sonra sindirim ve genel şikayetlerin ortaya çıkmasıdır.
- Çölyak Hastalığı (Gluten Enteropatisi)Buğday, arpa ve çavdardaki gluten proteinine karşı bağışıklık tepkisiyle ince bağırsağın hasar gördüğü ömür boyu süren bir hastalıktır.
- Dışkı Taşı (Fekal İmpaksiyon)Sertleşmiş dışkının makatta veya kalın bağırsağın son kısmında birikip kendiliğinden çıkamamasıdır; özellikle yaşlı ve yatağa bağımlı kişilerde görülür.
- DivertikülitKalın bağırsak duvarındaki küçük ceplerin (divertikül) iltihaplanmasıdır; tipik olarak sol alt karında ağrı ve ateş yapar.
- Fruktoz İntoleransı (Meyve Şekeri Hassasiyeti)Meyve şekeri fruktozun ince bağırsaktan yeterince emilememesi sonucu meyve, bal ve şekerli içeceklerden sonra gaz, şişkinlik ve ishal görülmesidir.
- GiardiyazGiardia intestinalis parazitinin ince bağırsakta yaptığı, kötü kokulu yağlı ishal, şişkinlik, gaz ve kilo kaybıyla seyreden yaygın bir parazit enfeksiyonudur.
- Hepatit A (Sarılık)Kirli su ve yiyeceklerle bulaşan bir virüsün yol açtığı akut karaciğer iltihabıdır; genellikle kendiliğinden iyileşir ve kalıcı hastalık yapmaz.
- Hepatit CKan yoluyla bulaşan bir virüsün yol açtığı, çoğunlukla belirti vermeden kronikleşen karaciğer iltihabıdır; günümüzde tamamen tedavi edilebilir.
- İlaç ve Bitkisel Ürünlere Bağlı Karaciğer Hasarıİlaçlar, bitkisel ürünler, takviyeler veya zehirli maddelerin karaciğer hücrelerine zarar vermesidir; hafif enzim yüksekliğinden karaciğer yetmezliğine kadar uzanabilir.
- İnek Sütü AlerjisiBebek ve küçük çocuklarda inek sütündeki proteinlere karşı gelişen, cilt, sindirim ve solunum belirtileriyle seyreden en sık besin alerjisidir.
- Kampilobakter EnfeksiyonuCampylobacter bakterisinin yol açtığı, ateş, şiddetli karın ağrısı ve sulu veya kanlı ishalle seyreden, çoğunlukla az pişmiş tavuktan bulaşan bir bağırsak enfeksiyonudur.
- Karaciğer HemanjiyomuKaraciğerde damarlardan oluşan, en sık görülen iyi huylu kitledir; genellikle tesadüfen bulunur ve tedavi gerektirmez.
- Karaciğer Kanseri (Hepatoselüler Karsinom)Karaciğer hücrelerinden gelişen kanserdir ve çoğunlukla hepatit B, hepatit C veya siroz zemininde ortaya çıkar. Risk grubundakilerde 6 ayda bir yapılan ultrason taramasıyla erken yakalanabilir.
- Makattan Kanama (Alt Sindirim Sistemi Kanaması)Kalın bağırsak, makat veya ince bağırsağın son kısmından kaynaklanan kanamadır; makattan kırmızı veya bordo renkli kan gelmesiyle kendini gösterir.
- Mide Kanaması (Üst Sindirim Sistemi Kanaması)Yemek borusu, mide veya onikiparmak bağırsağından kanamadır; kan kusma veya siyah katran gibi dışkı ile kendini gösterir ve acil durumdur.
- Mide PolipiMide iç yüzeyinde gelişen kabarıklıklardır; çoğunlukla endoskopide tesadüfen saptanır ve büyük çoğunluğu iyi huyludur.
- Özofajit (Yemek Borusu İltihabı)Yemek borusunun iç yüzeyinin iltihaplanmasıdır; yutarken ağrı, yanma ve yutma güçlüğü yapar.
- Pankreas KanseriPankreas bezinden gelişen, genellikle geç belirti verdiği için çoğunlukla ileri evrede bulunan ciddi bir kanserdir. Ağrısız sarılık, sırta vuran karın ağrısı ve açıklanamayan kilo kaybı önemli uyarı işaretleridir.
- Safra Kanalı Taşı (Koledok Taşı)Safra taşının safra kesesinden ana safra kanalına düşerek safra akışını tıkamasıdır; ağrı, sarılık, koyu idrar ve açık renkli dışkı yapar.
- Safra Kesesi Ameliyatı Sonrası Şikayetler (Postkolesistektomi Sendromu)Safra kesesi alındıktan sonra devam eden veya yeni başlayan karın ağrısı, hazımsızlık ve ishal şikayetleridir.
- Safra Kesesi PolipiSafra kesesi iç yüzeyinden kaynaklanan küçük kabarıklıklardır; çoğu ultrasonda tesadüfen bulunur ve büyük kısmı zararsız kolesterol polipleridir.
- Safra Reflüsü (Alkalen Reflü Gastrit)Safranın onikiparmak bağırsağından mideye ve yemek borusuna geri kaçmasıdır; mide yanması, ağızda acı tat ve sarı-yeşil safra kusmasına yol açar.
- Salmonella Enfeksiyonu (Salmonelloz)Salmonella bakterisiyle kirlenmiş yumurta, tavuk veya et ürünlerinin tüketilmesiyle gelişen, ateş, karın krampı ve ishalle seyreden bir bağırsak enfeksiyonudur.
- Seyahat İshali (Turist İshali)Hijyen koşullarının farklı olduğu bölgelere seyahat sırasında veya dönüşten kısa süre sonra başlayan, çoğunlukla bakterilerin yol açtığı sulu ishaldir.
- SIBO (İnce Bağırsakta Aşırı Bakteri Çoğalması)Normalde az bakteri bulunan ince bağırsakta bakterilerin aşırı çoğalmasıyla şişkinlik, gaz ve ishal görülmesidir.
- Siroz (Karaciğer Sertleşmesi)Uzun süreli karaciğer hasarı sonucu sağlıklı dokunun yerini sert yara dokusunun alması ve karaciğer işlevlerinin bozulmasıdır.
- Ülseratif KolitKalın bağırsağın iç yüzeyinde makattan başlayıp yukarı doğru ilerleyen kronik iltihap ve yaralarla seyreden, kanlı ishalle kendini gösteren bir hastalıktır.
- Yemek Borusu Kanseri (Özofagus Kanseri)Yemek borusunun iç yüzeyinden gelişen kanserdir. En tipik belirtisi önce katı, sonra sıvı gıdalarda giderek artan yutma güçlüğüdür.
- AkalazyaYemek borusunun alt ucundaki kasın gevşeyememesi ve borunun hareket yeteneğini kaybetmesidir; hem katı hem sıvıları yutmada güçlük yapar.
- Akut Hepatit BHepatit B virüsünün kan, cinsel temas ve anneden bebeğe bulaşmasıyla gelişen, halsizlik, bulantı, sarılık ve eklem ağrısıyla seyreden, bir kısım hastada kronikleşen karaciğer iltihabıdır.
- Akut Hepatit CHepatit C virüsünün çoğunlukla kan yoluyla bulaşmasıyla gelişen, akut dönemde sıklıkla belirtisiz geçen ve büyük oranda kronikleşen, ancak günümüzde ilaçlarla tamamen tedavi edilebilen bir karaciğer enfeksiyonudur.
- Amipli Dizanteri (Amebiyaz)Entamoeba histolytica parazitinin kalın bağırsakta yaptığı, yavaş başlayan kanlı-mukuslu ishal ve karın ağrısıyla seyreden, karaciğerde apseye yol açabilen bir enfeksiyondur.
- Bağırsak Solucanı (Askaris)Ascaris lumbricoides adlı büyük yuvarlak solucanın yumurtalarının toprak veya gübreyle kirlenmiş sebzelerle alınmasıyla gelişen bağırsak parazitozudur.
- Barrett ÖzofagusuUzun süreli reflü nedeniyle yemek borusunun alt ucundaki hücrelerin bağırsak benzeri hücrelere dönüşmesidir; düzenli takip gerektirir.
- C. difficile İshali (Antibiyotik İlişkili Kolit)Antibiyotik kullanımı sonrası bağırsak florasının bozulmasıyla Clostridioides difficile bakterisinin çoğalıp toksin üretmesi sonucu gelişen, sulu ishal ve kolitle seyreden bir enfeksiyondur.
- Crohn HastalığıSindirim kanalının ağızdan makata kadar herhangi bir yerini tutabilen, ataklarla seyreden kronik bir iltihabi bağırsak hastalığıdır.
- Dumping SendromuMide ameliyatları sonrası yiyeceklerin ince bağırsağa çok hızlı geçmesiyle yemekten sonra karın krampı, ishal, çarpıntı ve terleme görülmesidir.
- Ekzokrin Pankreas YetmezliğiPankreasın yeterli sindirim enzimi üretememesi sonucu yağların sindirilememesi; yağlı, kötü kokulu dışkı ve kilo kaybı görülmesidir.
- Eozinofilik ÖzofajitYemek borusunda alerjik kökenli iltihaplanmadır; özellikle genç erkeklerde lokmaların takılmasına neden olur.
- Gastroparezi (Mide Felci)Midede tıkanıklık olmadan midenin içeriğini bağırsağa çok yavaş boşaltmasıdır; bulantı, kusma ve çabuk doyma yapar.
- Gebelik Kolestazı (Gebelikte Kaşıntı)Gebeliğin son döneminde karaciğerde safra akışının yavaşlamasıyla döküntüsüz, özellikle avuç içi ve ayak tabanında şiddetli kaşıntının ortaya çıktığı bir durumdur.
- Hemokromatoz (Demir Birikimi Hastalığı)Bağırsaktan aşırı demir emilmesiyle demirin karaciğer, pankreas, kalp ve eklemlerde birikerek hasar yaptığı kalıtsal metabolik bir hastalıktır.
- Hepatik Ensefalopati (Karaciğer Komasına Bağlı Bilinç Bozukluğu)İleri karaciğer hastalığında kanda biriken toksik maddelerin beyni etkilemesiyle oluşan kafa karışıklığı, uyku düzeni bozukluğu ve bilinç değişikliğidir.
- Hepatit D (Delta Hepatiti)Yalnızca hepatit B'si olan kişileri enfekte edebilen bir virüsün yol açtığı, karaciğer hasarını hızlandıran ağır bir hepatittir.
- Hepatit EKirli su ve az pişmiş etlerle bulaşan bir virüsün yol açtığı akut karaciğer iltihabıdır; genellikle kendiliğinden iyileşir ama gebelerde ağır seyredebilir.
- İskemik Kolit (Kalın Bağırsak Dolaşım Bozukluğu)Kalın bağırsağa giden kan akımının geçici olarak azalmasıyla oluşan iltihaptır; ani kramp tarzı karın ağrısı ve ardından kanlı dışkılama yapar.
- Kist Hidatik (Karaciğer - Köpek Kisti)Köpeklerin dışkısıyla atılan Echinococcus yumurtalarının ağız yoluyla alınması sonucu, en sık karaciğerde yavaş büyüyen sıvı dolu kistlerle seyreden ve Türkiye'de endemik bir parazit hastalığıdır.
- Kolanjit (Safra Yolu İltihabı)Tıkanmış safra kanalında gelişen bakteriyel enfeksiyondur; ateş-titreme, sarılık ve sağ üst karın ağrısı ile hızla kan zehirlenmesine ilerleyebilir.
- KriptosporidiyozCryptosporidium parazitinin yol açtığı, havuz suyu, kirli içme suyu ve buzağı-kuzu temasıyla bulaşan, bol sulu ishal ve karın kramplarıyla seyreden bir bağırsak enfeksiyonudur.
- Kronik PankreatitPankreasın tekrarlayan iltihaplarla kalıcı hasar görmesidir; sırta yayılan tekrarlayan ağrı, yağlı dışkı, kilo kaybı ve diyabete yol açar.
- Mallory-Weiss Yırtığı (Kusmaya Bağlı Yemek Borusu Yırtığı)Şiddetli ve tekrarlayan kusma veya öğürme sonrası yemek borusu ile mide birleşim yerinde oluşan yüzeysel yırtıktır; kan kusmaya neden olur.
- Mikroskobik KolitKalın bağırsakta yalnızca mikroskop altında görülebilen iltihaplanmadır; özellikle orta-ileri yaş kadınlarda kansız, sulu ve kronik ishal yapar.
- Nöroendokrin Tümör (Karsinoid Tümör)Hormon salgılayabilen hücrelerden, en sık bağırsak, pankreas ve akciğerde gelişen ve çoğunlukla yavaş büyüyen tümörlerdir. Yüz kızarması atakları ve ishal gibi hormonal belirtiler yapabilir.
- Otoimmün HepatitBağışıklık sisteminin karaciğer hücrelerine saldırmasıyla oluşan kronik karaciğer iltihabıdır; tedavi edilmezse siroza ilerleyebilir.
- Pankreas Kisti (Psödokist)Pankreatit sonrası pankreas çevresinde biriken sıvının duvarla çevrilmesiyle oluşan kisttir; büyüdükçe karında dolgunluk, ağrı ve kusma yapabilir.
- Primer Biliyer Kolanjit (PBK)Karaciğer içindeki küçük safra kanallarının bağışıklık sistemi tarafından yavaş yavaş hasarlandığı, özellikle orta yaş kadınlarda görülen kronik bir hastalıktır.
- Safra Kesesi KanseriSafra kesesinin duvarından gelişen, çoğunlukla uzun süreli safra kesesi taşı zemininde ortaya çıkan bir kanserdir. Erken evrede çoğu zaman taş ameliyatı sırasında tesadüfen bulunur.
- Safra Yolu Kanseri (Kolanjiyokarsinom)Karaciğer içindeki veya dışındaki safra kanallarından gelişen kanserdir. En tipik belirtisi ağrısız, giderek artan sarılık ve kaşıntıdır.
- Siklik Kusma SendromuArada tamamen iyi olunan dönemlerle ayrılan, saatler-günler süren şiddetli bulantı ve kusma ataklarıdır.
- Şigelloz (Basilli Dizanteri)Shigella bakterisinin kalın bağırsakta yaptığı, ateş, kıvrandırıcı karın ağrısı, sık ve az miktarda kanlı-mukuslu dışkılama ile seyreden bulaşıcı bir enfeksiyondur.
- Tenya (Şerit)Çiğ veya az pişmiş sığır (nadiren domuz) eti tüketimiyle bulaşan, metrelerce uzayabilen şerit biçimli bir bağırsak parazitinin yol açtığı enfeksiyondur.
- Yemek Borusu Varisleri ve Varis KanamasıSiroz gibi karaciğer hastalıklarında karaciğer içi basıncın artmasıyla yemek borusundaki toplardamarların genişlemesidir; kanadığında hayatı tehdit eder.
- Akut Hepatit D (Delta Hepatiti)Yalnızca hepatit B virüsü taşıyan kişilerde çoğalabilen delta virüsünün yol açtığı, hepatit B'yi ağırlaştıran ve hızlı ilerleyen karaciğer hasarına neden olabilen bir karaciğer enfeksiyonudur.
- Akut Hepatit EHepatit E virüsünün kirli su ve az pişmiş domuz-av eti ile bulaşmasıyla gelişen, genellikle kendiliğinden iyileşen ancak gebelerde ağır seyredebilen akut bir karaciğer iltihabıdır.
- Akut Karaciğer YetmezliğiÖnceden sağlıklı bir karaciğerin günler-haftalar içinde işlevini kaybetmesidir; sarılık, kanama eğilimi ve bilinç bozukluğu ile hayatı tehdit eder.
- Alfa-1 Antitripsin EksikliğiAkciğerleri koruyan alfa-1 antitripsin proteininin kalıtsal eksikliği nedeniyle genç yaşta amfizem ve bazen karaciğer hastalığı gelişmesidir.
- Dermatitis Herpetiformis (Çölyak Döküntüsü)Gluten hassasiyetine (çölyak) bağlı olarak dirsek, diz, kalça ve sırtta simetrik, aşırı kaşıntılı küçük kabarcıklarla seyreden bir cilt hastalığıdır.
- Gastrointestinal Stromal Tümör (GIST)Mide ve bağırsak duvarındaki özel hücrelerden gelişen, en sık midede görülen bir yumuşak doku tümörüdür. Sıklıkla sinsi kanama ve kansızlıkla ya da tesadüfen bulunur.
- Karaciğer Kelebeği (Fasiyoliyaz)Koyun ve sığırlarda yaygın olan Fasciola hepatica parazitinin, su teresi gibi sulak alanda yetişen yeşilliklerle alınmasıyla oluşan, ateş, sağ üst karın ağrısı ve eozinofil yüksekliğiyle seyreden bir karaciğer parazitozudur.
- Primer Sklerozan Kolanjit (PSK)Karaciğer içi ve dışındaki safra yollarının iltihap ve sertleşme ile daraldığı kronik bir hastalıktır; çoğunlukla ülseratif kolitle birlikte görülür.
- Wilson Hastalığı (Bakır Birikimi)Vücudun fazla bakırı atamaması sonucu bakırın karaciğer, beyin ve gözlerde birikmesiyle oluşan kalıtsal bir hastalıktır.
- Zenker Divertikülü (Yemek Borusu Cebi)Boğaz ile yemek borusunun birleştiği yerde oluşan bir cep sonucu yiyeceklerin birikmesi, yutma güçlüğü ve sindirilmemiş besinlerin geri gelmesidir.
Bu belirtiler sizde de var mı?
Ücretsiz ön teşhis testiyle olası durumları ve gitmeniz gereken branşı 3 dakikada öğrenin.