Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) nedir?
TSSB, deprem, savaş, kaza, şiddet, cinsel saldırı veya ani kayıp gibi olayları yaşayan ya da tanık olan kişilerde gelişebilir. Kişi olayı istemsizce hatırlar, kabuslar görür, olayı hatırlatan şeylerden kaçınır, sürekli tetikte olur ve kolay irkilir. Olaydan sonra kendine, dünyaya ve başkalarına bakışı olumsuz yönde değişebilir. Travma odaklı psikoterapilerle belirgin iyileşme sağlanır; yardım istemek bir güçsüzlük işareti değildir.
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) belirtileri nelerdir?
- Travmatik olayı tekrar tekrar yaşamaSık görülür
- Aşırı kaygı ve endişeSık görülür
- Sık kabus görmeSık görülür
- UykusuzlukSık görülür
- Dikkat ve konsantrasyon güçlüğüSık görülür
- Sürekli mutsuzluk / çökkünlükSık görülür
- Sinirlilik / öfke patlamalarıSık görülür
- Sosyal ortamlardan kaçınmaGörülebilir
- Ani gelen yoğun korku ataklarıGörülebilir
- Alkol veya madde kullanımını kontrol edememeNadiren
- Kendine zarar verme / ölüm düşünceleriNadiren
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) belirtileriniz mi var?
Ücretsiz ön teşhis testiyle olası durumları ve gitmeniz gereken branşı 3 dakikada öğrenin.
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) neden olur?
- Ölüm tehdidi içeren bir olayı yaşamak veya tanık olmak
- Cinsel veya fiziksel saldırı
- Doğal afet, savaş, kaza
- Sevilen birinin ani ve şiddetli ölümü
- İşi gereği tekrarlayan travmaya maruz kalma
Risk faktörleri
- Önceden travma veya ruhsal sorun öyküsü
- Olay sonrası sosyal destek eksikliği
- Olayın şiddeti ve süresi
- Kadın cinsiyet
- Ek stresler (iş, ev kaybı)
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) nasıl teşhis edilir?
Tanı psikiyatrik görüşme ve travma ölçekleriyle konur; eşlik eden depresyon ve madde kullanımı değerlendirilir.
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) tedavisi
Travma odaklı bilişsel davranışçı terapi ve EMDR gibi kanıtlanmış psikoterapiler temel tedavidir; gerekirse doktor tarafından ilaç tedavisi eklenir.
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) nasıl önlenir?
- Travma sonrası güvenli ortam ve sosyal destek sağlamak
- Belirtiler sürerse erken profesyonel yardım almak
- Alkol ve madde ile baş etmeye çalışmamak
Ne zaman doktora gidilmeli?
Travmatik bir olaydan sonra bir aydan uzun süren kabuslar, istemsiz anılar, kaçınma ve sürekli tetikte olma hali varsa psikiyatriste başvurun.
Şu durumlarda hemen acile başvurun
- Kendinize zarar verme ya da intihar düşünceleri varsa yalnız kalmayın; hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.
- Halen şiddet veya istismar altındaysanız güvenliğiniz için 112'yi arayın
- Kontrol edilemeyen öfke ve başkalarına zarar verme riski
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) için hangi doktora gidilir?
Sık sorulan sorular
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) belirtileri nelerdir?
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) en sık travmatik olayı tekrar tekrar yaşama, aşırı kaygı ve endişe, sık kabus görme, uykusuzluk, dikkat ve konsantrasyon güçlüğü gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Belirtiler kişiden kişiye değişebilir.
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) için hangi doktora gidilir?
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) şüphesinde Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (Psikiyatri) veya Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı başvurulması önerilir.
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) tehlikeli mi?
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) için genel aciliyet düzeyi "Orta aciliyet" olarak değerlendirilir. Birkaç gün içinde bir doktora muayene olmanız önerilir.
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) nasıl tedavi edilir?
Travma odaklı bilişsel davranışçı terapi ve EMDR gibi kanıtlanmış psikoterapiler temel tedavidir; gerekirse doktor tarafından ilaç tedavisi eklenir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.