Erken Teşhis

Baş dönmesi Neden Olur? Hangi Hastalıkların Belirtisidir?

Baş dönmesi yaşıyorsanız hangi hastalıkların söz konusu olabileceğini ve hangi doktora gitmeniz gerektiğini merak ediyor olabilirsiniz. İşte olası nedenler.

Diğer ifadeler: sersemlik, dengesizlik hissi, başım dönüyor

Baş dönmesi şikayetiniz mi var?

Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.

Teste başla

Baş dönmesi hangi hastalıkların belirtisi olabilir?

  1. 1. Ortostatik Hipotansiyon (Ayağa Kalkınca Tansiyon Düşmesi)Birkaç gün içindeOturur veya yatar pozisyondan ayağa kalkınca tansiyonun belirgin düşmesi sonucu baş dönmesi, göz kararması ve bazen bayılma yaşanmasıdır.
  2. 2. Kronik Baş Dönmesi (PPPD - Sürekli Postural Algısal Baş Dönmesi)RutinBir baş dönmesi atağı veya stresli olay sonrasında başlayan, 3 aydan uzun süren, ayakta ve hareketli ortamlarda artan sürekli sallanma-dengesizlik hissidir.
  3. 3. Sıcak Bitkinliği (Isı Yorgunluğu)24 saat içindeSıcak ortamda aşırı terleme ile su ve tuz kaybı sonucu gelişen halsizlik, baş dönmesi, bulantı ve bol terleme tablosudur; tedavi edilmezse sıcak çarpmasına ilerleyebilir.
  4. 4. Kristal Oynaması (BPPV)Rutinİç kulaktaki küçük kristallerin yerinden oynayarak denge kanallarına kaçmasıyla, baş hareketleriyle tetiklenen kısa süreli dönme ataklarıdır.
  5. 5. Hiperventilasyon SendromuRutinKaygı veya stres sırasında gereğinden hızlı ve derin nefes alınması sonucu karbondioksitin düşmesiyle ortaya çıkan nefes alamama hissi, uyuşma ve baş dönmesidir.
  6. 6. Vestibüler MigrenBirkaç gün içindeMigren hastalarında ataklar halinde gelen, dakikalar ile günler arasında sürebilen baş dönmesi ve dengesizlik nöbetleridir.
  7. 7. Vestibüler Nörit (Denge Siniri İltihabı)24 saat içindeDenge sinirinin genellikle viral iltihabıdır; işitme kaybı olmadan ani başlayan, günlerce süren şiddetli baş dönmesine yol açar.
  8. 8. Vazovagal Senkop (Basit Bayılma)Birkaç gün içindeUzun süre ayakta kalma, sıcak ortam, kan görme, ağrı veya korku gibi tetikleyicilerle kalp hızı ve tansiyonun refleks olarak düşmesi sonucu gelişen kısa süreli bayılmadır.
  9. 9. Karbonmonoksit Zehirlenmesi (Soba Zehirlenmesi)HemenSoba, şofben, kombi, mangal gibi yakıtların kapalı ortamda tam yanmaması sonucu oluşan renksiz, kokusuz karbonmonoksit gazının solunmasıyla gelişen zehirlenmedir.
  10. 10. Beyin Sarsıntısı (Hafif Kafa Travması)24 saat içindeBaşa alınan darbe sonrası beynin işlevlerinde geçici bozulma olmasıdır; baş ağrısı, sersemlik, unutkanlık ve bulantı sık görülür.
  11. 11. Panik Bozukluk (Panik Atak)Birkaç gün içindeBeklenmedik anda gelen, dakikalar içinde zirveye ulaşan yoğun korku atakları ve yeni atak geçirme endişesiyle tanımlanan bir kaygı bozukluğudur.
  12. 12. Hipoglisemi (Şeker Düşmesi)24 saat içindeKan şekerinin 70 mg/dl'nin altına düşmesiyle titreme, terleme, çarpıntı ve ağır durumlarda bilinç kaybına yol açan tablodur.
  13. 13. Dehidratasyon (Vücudun Susuz Kalması)24 saat içindeVücudun kaybettiği sıvının alınan sıvıdan fazla olmasıyla oluşan; susama, ağız kuruluğu, az idrar ve halsizliğe yol açan durumdur.
  14. 14. Demir Eksikliği Anemisi (Kansızlık)Birkaç gün içindeVücutta demirin azalması sonucu hemoglobin yapımının düşmesiyle gelişen, en sık görülen kansızlık türüdür.
  15. 15. Sıcak ÇarpmasıHemenVücut ısısının 40°C'nin üzerine çıkıp ısı düzenleme sisteminin çöktüğü, bilinç bozukluğuyla seyreden ve hayati tehlike taşıyan acil bir durumdur.
  16. 16. Durumsal Bayılma (İşeme, Öksürük veya Dışkılama Sonrası Bayılma)Birkaç gün içindeİdrar yaparken, dışkılarken, şiddetli öksürük, yutkunma veya gülme gibi belirli durumlarda refleks olarak tansiyon ve nabzın düşmesiyle gelişen bayılmadır.
  17. 17. Post-Konküsyon Sendromu (Sarsıntı Sonrası Sendrom)Birkaç gün içindeBeyin sarsıntısından sonra baş ağrısı, baş dönmesi, unutkanlık, uyku ve duygu durum sorunlarının haftalar-aylar boyunca devam etmesidir.
  18. 18. POTS (Postural Ortostatik Taşikardi Sendromu)RutinAyağa kalkınca tansiyon düşmeden kalp hızının belirgin şekilde (dakikada 30 atımdan fazla) artması ve buna eşlik eden baş dönmesi, çarpıntı ve yorgunluktur.
  19. 19. Gebelikte Kansızlık (Gebelik Anemisi)Birkaç gün içindeGebelikte artan demir ve vitamin ihtiyacının karşılanamamasıyla kandaki hemoglobin düzeyinin düşmesidir.
  20. 20. MigrenBirkaç gün içindeGenellikle başın bir yarısında, zonklayıcı, bulantı ve ışık-ses hassasiyetinin eşlik ettiği, ataklar halinde gelen birincil baş ağrısı hastalığıdır.
  21. 21. Mide Kanaması (Üst Sindirim Sistemi Kanaması)HemenYemek borusu, mide veya onikiparmak bağırsağından kanamadır; kan kusma veya siyah katran gibi dışkı ile kendini gösterir ve acil durumdur.
  22. 22. Vertebrobaziler Yetmezlik (Arka Dolaşım Yetmezliği)24 saat içindeBeyin sapı ve beyinciği besleyen arka dolaşım damarlarında daralma nedeniyle baş dönmesi, çift görme, denge kaybı ve konuşma bozukluğu atakları görülmesidir.
  23. 23. Somatik Belirti BozukluğuRutinSıkıntı veren bedensel belirtilerle birlikte bu belirtilere yönelik aşırı düşünce, kaygı ve davranışların günlük yaşamı etkilediği bir durumdur.
  24. 24. Agorafobi (Kalabalık ve Açık Alan Korkusu)RutinKaçmanın zor veya yardım almanın güç olabileceği yerlerde bulunmaktan yoğun korku duyma ve bu yerlerden kaçınmayla giden bir kaygı bozukluğudur.
  25. 25. Reaktif HipoglisemiRutinYemekten 2-4 saat sonra, özellikle karbonhidratlı öğünlerin ardından kan şekerinin düşmesiyle titreme, terleme ve halsizlik yaşanmasıdır.
  26. 26. Hiperemezis Gravidarum (Şiddetli Gebelik Kusması)24 saat içindeGebelikte normal bulantı-kusmanın ötesinde, susuzluk, kilo kaybı ve tuz dengesizliğine yol açan şiddetli ve sürekli kusmadır.
  27. 27. Atriyal Fibrilasyon (Kalp Ritim Bozukluğu)24 saat içindeKalbin kulakçıklarının düzensiz ve çok hızlı elektriksel aktivite göstermesiyle oluşan, en sık görülen kalıcı ritim bozukluğudur; inme riskini artırır.
  28. 28. Hasta Sinüs Sendromu24 saat içindeKalbin doğal pil merkezinin yaşla bozulması sonucu nabzın aşırı yavaşlaması, duraklaması veya hızlı-yavaş ataklar arasında gidip gelmesidir.
  29. 29. Karotis Sinüs Hipersensitivitesi (Boyun Hassasiyetine Bağlı Bayılma)Birkaç gün içindeBoyundaki şah damarı bölgesine yapılan basının (dar yaka, tıraş, başı çevirme) kalp hızını ve tansiyonu aşırı düşürerek bayılmaya yol açmasıdır.
  30. 30. Kalp Bloğu (AV Blok)24 saat içindeKalbin kulakçıklarından karıncıklarına giden elektriksel uyarının gecikmesi veya hiç geçmemesidir; ileri derecede ciddi nabız yavaşlığı ve bayılmaya yol açar.
  31. 31. Ventriküler Taşikardi (Karıncık Kaynaklı Hızlı Ritim)HemenKalbin alt odacıklarından (karıncıklar) kaynaklanan çok hızlı ritimdir; bayılmaya ve ani kalp durmasına yol açabilecek ciddi bir ritim bozukluğudur.
  32. 32. Doğum Sonrası Kanama (Postpartum Kanama)HemenDoğumdan sonra beklenenden çok daha fazla kan kaybedilmesidir; en sık nedeni rahmin yeterince kasılamamasıdır ve hayati tehlike oluşturur.
  33. 33. İkincil Polisitemi (Sigara ve Oksijen Eksikliğine Bağlı Kan Koyuluğu)Birkaç gün içindeSigara, akciğer hastalıkları, uyku apnesi, yüksek rakım veya testosteron kullanımı gibi nedenlerle vücudun fazla kırmızı kan hücresi üretmesidir.
  34. 34. Supraventriküler Taşikardi (SVT, Ani Çarpıntı Atakları)Birkaç gün içindeKalbin üst bölümlerinden kaynaklanan, aniden başlayıp aniden biten, dakikada 150-250 atımlık düzenli ve hızlı çarpıntı ataklarıdır.
  35. 35. Kalp Yavaşlığı (Sinüs Bradikardisi)Birkaç gün içindeKalp hızının dakikada 60'ın altında olmasıdır; sporcularda normal olabilir, ancak halsizlik ve baş dönmesi yapıyorsa araştırılmalıdır.
  36. 36. Makattan Kanama (Alt Sindirim Sistemi Kanaması)24 saat içindeKalın bağırsak, makat veya ince bağırsağın son kısmından kaynaklanan kanamadır; makattan kırmızı veya bordo renkli kan gelmesiyle kendini gösterir.
  37. 37. Yüksek Tansiyon (Hipertansiyon)Birkaç gün içindeDamar içindeki kan basıncının sürekli olarak normalin üzerinde (genellikle 140/90 mmHg ve üzeri) seyretmesidir; çoğu zaman belirti vermez.
  38. 38. Anoreksiya Nervoza24 saat içindeKilo almaktan yoğun korku, beden algısında bozulma ve besin alımının aşırı kısıtlanmasıyla vücut ağırlığının sağlıklı düzeyin belirgin altına düştüğü ciddi bir yeme bozukluğudur.
  39. 39. Yemek Borusu Varisleri ve Varis Kanaması24 saat içindeSiroz gibi karaciğer hastalıklarında karaciğer içi basıncın artmasıyla yemek borusundaki toplardamarların genişlemesidir; kanadığında hayatı tehdit eder.
  40. 40. Arı Alerjisi (Arı Sokması Alerjisi)24 saat içindeBal arısı veya eşek arısı sokmasından sonra sokma yerinin ötesinde yaygın kurdeşen, şişlik veya anafilaksi gelişmesidir.

Sık sorulan sorular

Baş dönmesi neden olur?

Baş dönmesi; Ortostatik Hipotansiyon (Ayağa Kalkınca Tansiyon Düşmesi), Kronik Baş Dönmesi (PPPD - Sürekli Postural Algısal Baş Dönmesi), Sıcak Bitkinliği (Isı Yorgunluğu), Kristal Oynaması (BPPV), Hiperventilasyon Sendromu, Vestibüler Migren gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.

Baş dönmesi için hangi doktora gidilir?

İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Kardiyoloji, Acil Servis, Nöroloji, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (Psikiyatri) bölümleri ilgilenir.

Baş dönmesi ne zaman acildir?

Karbonmonoksit Zehirlenmesi (Soba Zehirlenmesi), Sıcak Çarpması, Mide Kanaması (Üst Sindirim Sistemi Kanaması), Ventriküler Taşikardi (Karıncık Kaynaklı Hızlı Ritim), Doğum Sonrası Kanama (Postpartum Kanama) gibi acil durumlar akla geliyorsa, özellikle şikayet aniden ve şiddetli başladıysa 112'yi arayın.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.