Endokrinoloji ve Metabolizma hangi hastalıklara bakar?
Diyabet, tiroid, hormon ve metabolizma hastalıkları.
Hangi şikayetlerde Endokrinoloji ve Metabolizma bölümüne gidilir?
- Sürekli yorgunluk
- Açıklanamayan kilo artışı
- Yüksek kan şekeri ölçümü
- Çarpıntı
- Yüksek tansiyon ölçümü
- Aşırı terleme
- İstemsiz kilo kaybı
- Adet gecikmesi
- Halsizlik
- Aşırı susama
- Çok miktarda idrar yapma
- Boynun ön tarafında şişlik (tiroid)
- Düzensiz adet
- Kas güçsüzlüğü
- Titreme, terleme, açlık atakları (şeker düşmesi)
- Bulantı
Endokrinoloji ve Metabolizma bölümünün ilgilendiği hastalıklar (87)
- Çatlak (Stria)Cildin hızlı gerilmesi veya hormon etkisiyle karın, kalça, uyluk ve göğüslerde oluşan, önce pembe-mor sonra beyaz-gümüşi renkte çizgisel izlerdir.
- D Vitamini EksikliğiVücutta kemik sağlığı için gerekli D vitamininin yetersiz olmasıdır; Türkiye'de özellikle kadınlarda ve kapalı ortamda yaşayanlarda çok yaygındır.
- Haşimato (Hashimoto Tiroiditi)Bağışıklık sisteminin tiroid bezine saldırarak zamanla bezin az çalışmasına yol açtığı, en sık görülen tiroid hastalığıdır.
- Hipotiroidi (Tiroid Bezinin Az Çalışması)Tiroid bezinin yeterli hormon üretememesi sonucu metabolizmanın yavaşladığı, özellikle kadınlarda sık görülen bir hastalıktır.
- İnsülin DirenciHücrelerin insülin hormonuna yeterince yanıt vermemesi nedeniyle vücudun daha fazla insülin salgıladığı, diyabete zemin hazırlayan metabolik durumdur.
- Karaciğer YağlanmasıKaraciğer hücrelerinde aşırı yağ birikmesidir; genellikle fazla kilo, diyabet ve hareketsizlikle ilişkilidir ve çoğunlukla belirti vermez.
- Kolesterol Yüksekliği (Hiperkolesterolemi)Kanda kötü kolesterol (LDL) düzeyinin yüksek olmasıdır; belirti vermeden damar sertliği, kalp krizi ve inme riskini artırır.
- MenopozYumurtalık işlevlerinin azalmasıyla adetlerin kalıcı olarak kesilmesi ve buna eşlik eden sıcak basması, terleme, uyku ve duygu durum değişiklikleridir.
- Metabolik SendromKarın bölgesinde yağlanma, yüksek tansiyon, şeker yüksekliği, yüksek trigliserit ve düşük iyi kolesterolün bir arada bulunmasıyla kalp-damar hastalığı ve diyabet riskinin arttığı tablodur.
- Obezite (Şişmanlık)Vücutta sağlığı bozacak düzeyde fazla yağ birikmesidir; beden kitle indeksinin 30 ve üzerinde olmasıyla tanımlanır.
- Osteoporoz (Kemik Erimesi)Kemik kütlesinin azalıp yapısının bozulmasıyla kemiklerin kırılganlaştığı ve hafif darbelerle kırıkların oluştuğu sessiz bir metabolik kemik hastalığıdır.
- Prediyabet (Gizli Şeker)Kan şekerinin normalden yüksek ancak diyabet sınırının altında olduğu, ileride tip 2 diyabete dönüşme riski taşıyan durumdur.
- Sertleşme Sorunu (Erektil Disfonksiyon)Tatmin edici bir cinsel ilişki için yeterli sertleşmenin sağlanamaması veya sürdürülememesidir; çoğu zaman damar sağlığıyla ilişkilidir.
- Tip 2 Diyabet (Şeker Hastalığı)Vücudun insülini yeterince etkili kullanamaması sonucu kan şekerinin sürekli yüksek seyrettiği, en sık görülen diyabet tipidir.
- Tiroid NodülüTiroid bezi içinde gelişen, büyük çoğunluğu iyi huylu olan katı veya sıvı dolu yumrulardır.
- Trigliserit Yüksekliği (Hipertrigliseridemi)Kanda trigliserit adlı yağların yüksek olmasıdır; genellikle belirti vermez ancak çok yüksek değerler pankreatite yol açabilir.
- Akantozis Nigrikans (Boyun ve Koltuk Altında Kararma)Boyun, koltuk altı ve kasık gibi kıvrım yerlerinde kadifemsi, kahverengi-siyah koyulaşma ve kalınlaşmadır; çoğunlukla insülin direncinin işaretidir.
- Aşırı Terleme (Hiperhidroz)Vücudun ısı dengesi için gerekenden çok daha fazla, özellikle avuç içi, ayak tabanı, koltuk altı ve yüzde görülen aşırı terlemedir.
- Diyabetik Nöropati (Şekere Bağlı Sinir Hasarı)Uzun süre yüksek seyreden kan şekerinin sinirlere zarar vermesiyle özellikle ayaklarda uyuşma, yanma ve his kaybına yol açan komplikasyondur.
- Erkek Kısırlığı (Erkek İnfertilitesi)Düzenli ve korunmasız ilişkiye rağmen bir yıl içinde gebelik oluşmamasında erkek kaynaklı nedenlerin bulunmasıdır.
- Guatr (Tiroid Büyümesi)Tiroid bezinin normalden büyük olması durumudur; bez tek düze büyüyebilir veya birçok nodül içerebilir.
- Hipertiroidi (Tiroid Bezinin Fazla Çalışması)Tiroid bezinin fazla hormon üretmesi sonucu metabolizmanın hızlandığı; çarpıntı, kilo kaybı, terleme ve sinirliliğe yol açan hastalıktır.
- Hipoglisemi (Şeker Düşmesi)Kan şekerinin 70 mg/dl'nin altına düşmesiyle titreme, terleme, çarpıntı ve ağır durumlarda bilinç kaybına yol açan tablodur.
- Kadın Kısırlığı (İnfertilite)Düzenli ve korunmasız ilişkiye rağmen 1 yıl içinde (35 yaş üstünde 6 ay) gebelik oluşmamasıdır.
- Kadın Tipi Saç DökülmesiKadınlarda saç ön çizgisi korunurken tepe bölgesinde ve saç ayrımında yavaş ilerleyen yaygın seyrelmedir.
- Polikistik Over Sendromu (PKOS)Yumurtlamanın düzensizleştiği, erkeklik hormonlarının arttığı ve adet düzensizliği, tüylenme ve sivilce ile seyreden yaygın bir hormon bozukluğudur.
- Subklinik Hipotiroidi (Gizli Tiroid Yetmezliği)TSH değerinin hafif yüksek, tiroid hormonlarının ise normal olduğu; çoğunlukla belirti vermeyen erken evre tiroid yetmezliğidir.
- Ürik Asit Yüksekliği (Hiperürisemi)Kanda ürik asit düzeyinin yüksek olmasıdır; çoğu zaman belirti vermez ancak gut atakları ve böbrek taşı riskini artırır.
- Böbrek Üstü Bezi Kitlesi (Adrenal İnsidentaloma)Başka bir nedenle çekilen tomografi veya MR'da tesadüfen fark edilen böbrek üstü bezi kitlesidir; çoğu iyi huylu ve hormon salgılamayan adenomdur.
- Dirençli Hipertansiyon (İlaçla Düşmeyen Tansiyon)Biri idrar söktürücü olmak üzere en az üç farklı tansiyon ilacının uygun dozda kullanılmasına rağmen tansiyonun hedef değerlere düşmemesidir.
- Diyabetik Ayak (Şeker Yarası)Diyabet hastalarında sinir hasarı ve dolaşım bozukluğu nedeniyle ayakta gelişen, iyileşmeyen ve enfeksiyona açık yaralardır.
- Diyabetik Nefropati (Şekere Bağlı Böbrek Hasarı)Uzun süreli diyabetin böbreklerin süzme birimlerine zarar vermesiyle idrarda protein kaçağı ve zamanla böbrek yetmezliği gelişmesidir.
- Diyabetik Retinopati (Şekerin Göze Vurması)Yüksek kan şekerinin göz dibindeki (retina) küçük damarlara zarar vermesiyle görme kaybına yol açabilen diyabet komplikasyonudur.
- Doğum Sonrası Tiroidit (Postpartum Tiroidit)Doğumdan sonraki ilk yıl içinde tiroid bezinin iltihaplanarak önce fazla, sonra az çalışabildiği geçici bir durumdur.
- Erken Ergenlik (Erken Puberte)Ergenlik belirtilerinin kızlarda 8 yaşından, erkeklerde 9 yaşından önce başlamasıdır. Erken tedavi edilmezse çocuk erken boy atıp sonunda kısa kalabilir.
- Gecikmiş ErgenlikKızlarda 13, erkeklerde 14 yaşına gelindiği halde ergenlik belirtilerinin başlamamasıdır. Çoğunlukla ailesel ve zararsız bir gecikmedir, ancak hormon eksikliklerinin dışlanması gerekir.
- Graves Hastalığı (Basedow)Bağışıklık sisteminin tiroid bezini aşırı uyararak hipertiroidiye yol açtığı ve gözlerde öne fırlamaya neden olabilen otoimmün hastalıktır.
- Hiperparatiroidi (Paratiroid Bezinin Fazla Çalışması)Paratiroid bezlerinden birinin veya birkaçının fazla parathormon üretmesiyle kanda kalsiyumun yükseldiği hastalıktır.
- Kemik Erimesine Bağlı Omurga KırığıKemik erimesi olan kişilerde hafif bir zorlanma, öksürük veya düşme sonrası omurganın çökmesiyle ani sırt-bel ağrısı, boy kısalması ve kamburluk yapan kırıktır.
- Konjenital Hipotiroidi (Doğuştan Tiroid Yetersizliği)Bebeğin tiroid bezinin doğuştan yeterli hormon üretememesidir. Topuk kanı taramasıyla erken bulunup tedavi edilmezse kalıcı zihinsel geriliğe yol açar.
- Ksantelazma (Göz Kapağında Sarı Yağ Birikintisi)Göz kapaklarının iç köşesinde yumuşak, düz veya hafif kabarık, sarımsı plaklar şeklinde görülen yağ birikintileridir.
- Magnezyum Eksikliği (Hipomagnezemi)Kandaki magnezyum düzeyinin düşük olmasıyla kas krampları, seğirme, çarpıntı ve halsizlik görülen elektrolit bozukluğudur.
- Prolaktinoma (Prolaktin Yüksekliği)Hipofiz bezinde prolaktin (süt) hormonu salgılayan, genellikle iyi huylu bir tümördür; kadınlarda adet düzensizliği ve memeden süt gelmesine yol açar.
- Reaktif HipoglisemiYemekten 2-4 saat sonra, özellikle karbonhidratlı öğünlerin ardından kan şekerinin düşmesiyle titreme, terleme ve halsizlik yaşanmasıdır.
- Sekonder Amenore (Adetin Kesilmesi)Daha önce düzenli adet gören bir kadında gebelik dışı nedenlerle adetin 3 ay veya daha uzun süre kesilmesidir.
- Testosteron Eksikliği (Erkek Hipogonadizmi)Testislerin veya bunları yöneten hipofiz bezinin yetersiz çalışması sonucu erkeklik hormonu testosteronun düşük olmasıdır.
- Tıkınırcasına Yeme BozukluğuKısa sürede çok miktarda yemek yeme ve bu sırada kontrol kaybı yaşama ataklarının, kusma gibi telafi edici davranışlar olmadan tekrarladığı bir yeme bozukluğudur.
- Tip 1 DiyabetBağışıklık sisteminin pankreastaki insülin üreten hücreleri yok etmesiyle ortaya çıkan, ömür boyu insülin gerektiren diyabet tipidir.
- Tiroid KanseriTiroid bezinden kaynaklanan, çoğu yavaş büyüyen ve erken tanıyla tedavi başarısı çok yüksek olan kanser türüdür.
- Toksik Nodüler Guatr (Sıcak Nodül)Tiroiddeki bir veya birkaç nodülün kontrolsüz şekilde fazla hormon üreterek hipertiroidiye yol açmasıdır.
- Yetersiz Beslenme (Malnütrisyon)Vücudun ihtiyacı olan enerji, protein, vitamin ve minerallerin yeterince alınamaması veya kullanılamaması sonucu kilo ve kas kaybı, güçsüzlük gelişmesidir.
- Ailesel Hiperkolesterolemi (Kalıtsal Kolesterol Yüksekliği)Doğuştan gelen bir gen değişikliği nedeniyle kötü kolesterolün çocukluktan itibaren çok yüksek seyrettiği ve erken yaşta kalp krizine yol açabilen kalıtsal hastalıktır.
- Büyüme Hormonu EksikliğiBeyindeki hipofiz bezinin yeterli büyüme hormonu üretememesi sonucu çocuğun boy uzamasının yavaşlamasıdır. Erken tanı ve tedaviyle çocuk normal boya ulaşabilir.
- Cushing Sendromu (Kortizol Fazlalığı)Vücutta uzun süre fazla kortizol hormonu bulunmasıyla gövdede yağlanma, yüzde yuvarlaklaşma, mor çatlaklar ve kas güçsüzlüğü gelişen hastalıktır.
- Diyabetik Ketoasidoz (Şeker Koması)İnsülin eksikliği nedeniyle kanda keton birikip kanın asitleştiği, hayati tehlike taşıyan acil bir diyabet komplikasyonudur.
- Dumping SendromuMide ameliyatları sonrası yiyeceklerin ince bağırsağa çok hızlı geçmesiyle yemekten sonra karın krampı, ishal, çarpıntı ve terleme görülmesidir.
- Erken Menopoz (Prematür Over Yetmezliği)Yumurtalıkların 40 yaşından önce işlevini kaybetmesiyle adetlerin kesilmesi ve menopoz belirtilerinin erken ortaya çıkmasıdır.
- Gastroparezi (Mide Felci)Midede tıkanıklık olmadan midenin içeriğini bağırsağa çok yavaş boşaltmasıdır; bulantı, kusma ve çabuk doyma yapar.
- Hiperaldosteronizm (Conn Sendromu)Böbrek üstü bezlerinin fazla aldosteron hormonu üretmesiyle tuz ve su tutulması sonucu tansiyonun yükseldiği, sıklıkla potasyumun düştüğü hastalıktır.
- Hiperozmolar Hiperglisemik Durum (Şeker Yükselmesine Bağlı Koma)Kan şekerinin çok yükselip vücudun ağır şekilde susuz kaldığı, çoğunlukla yaşlı tip 2 diyabet hastalarında görülen hayati tehlikeli bir durumdur.
- Hipofiz Adenomu (Hipofiz Tümörü)Beyin tabanındaki hipofiz bezinde gelişen, neredeyse her zaman iyi huylu olan tümördür; hormon bozukluğu veya baskıya bağlı baş ağrısı ve görme kaybı yapabilir.
- Hipoparatiroidi (Paratiroid Bezinin Az Çalışması)Paratiroid bezlerinin yeterli parathormon üretememesiyle kanda kalsiyumun düştüğü ve kas kasılmalarına yol açan hastalıktır.
- Kalsiyum Düşüklüğü (Hipokalsemi)Kandaki kalsiyum düzeyinin normalin altına düşmesiyle karıncalanma, kas krampları ve ağır durumlarda kasılma nöbetleri görülen elektrolit bozukluğudur.
- Kalsiyum Yüksekliği (Hiperkalsemi)Kandaki kalsiyumun normalin üzerine çıkmasıdır; en sık hiperparatiroidi ve kanserlere bağlıdır ve susama, kabızlık, halsizlik ile konfüzyona yol açar.
- Konjenital Adrenal Hiperplazi (KAH)Böbrek üstü bezlerinde kortizol yapımını sağlayan bir enzimin doğuştan eksik olmasıyla erkeklik hormonlarının arttığı kalıtsal bir hastalıktır.
- Kronik PankreatitPankreasın tekrarlayan iltihaplarla kalıcı hasar görmesidir; sırta yayılan tekrarlayan ağrı, yağlı dışkı, kilo kaybı ve diyabete yol açar.
- LADA (Erişkinde Geç Başlayan Otoimmün Diyabet)Erişkin yaşta yavaş ilerleyen, tip 1 diyabet gibi bağışıklık kökenli olan ancak başlangıçta tip 2 diyabete benzeyen diyabet türüdür.
- Nöroendokrin Tümör (Karsinoid Tümör)Hormon salgılayabilen hücrelerden, en sık bağırsak, pankreas ve akciğerde gelişen ve çoğunlukla yavaş büyüyen tümörlerdir. Yüz kızarması atakları ve ishal gibi hormonal belirtiler yapabilir.
- Obezite Hipoventilasyon SendromuCiddi obezitesi olan kişilerde yetersiz solunuma bağlı olarak gündüz de kanda karbondioksit yükselmesi ve oksijen düşmesidir.
- Osteomalazi (Kemik Yumuşaması)Erişkinlerde ağır ve uzun süreli D vitamini, kalsiyum veya fosfor eksikliğine bağlı olarak kemiklerin yeterince sertleşemediği ve yumuşadığı hastalıktır.
- Primer Amenore (Hiç Adet Görmeme)15 yaşına gelmiş bir kızın hiç adet görmemesi ya da meme gelişiminden 3 yıl sonra hâlâ adet olmamasıdır.
- Raşitizm (D Vitamini Eksikliğine Bağlı Kemik Yumuşaması)Büyüyen çocuklarda D vitamini, kalsiyum veya fosfor eksikliğine bağlı olarak kemiklerin yeterince sertleşememesidir. Bacaklarda eğrilik, bileklerde kalınlaşma ve gelişme geriliğine yol açar.
- Subakut Tiroidit (Ağrılı Tiroid İltihabı)Genellikle bir üst solunum yolu enfeksiyonunun ardından tiroid bezinin iltihaplanarak ağrılı hale geldiği, geçici bir hastalıktır.
- Turner SendromuKızlarda iki X kromozomundan birinin tamamen veya kısmen eksik olmasıyla ortaya çıkan genetik bir durumdur. Boy kısalığı ve yumurtalık yetersizliği en belirgin özellikleridir.
- Uygunsuz ADH Salgısı Sendromu (SIADH)Vücudun gereğinden fazla su tutucu hormon (ADH) salgılamasıyla suyun tutulup kandaki sodyumun seyreldiği bir durumdur.
- Addison Hastalığı (Böbrek Üstü Bezi Yetmezliği)Böbrek üstü bezlerinin hasar görmesiyle kortizol ve aldosteron hormonlarının yetersiz üretildiği, ciltte koyulaşmaya yol açan nadir bir hastalıktır.
- Adrenal Kriz (Böbrek Üstü Bezi Krizi)Vücutta kortizolün aniden ve ciddi şekilde yetersiz kalmasıyla tansiyon düşmesi, kusma ve şokla seyreden, hayatı tehdit eden acil durumdur.
- Akromegali (Büyüme Hormonu Fazlalığı)Hipofiz bezindeki bir tümörün fazla büyüme hormonu salgılamasıyla el, ayak ve yüz kemiklerinin yavaş yavaş büyüdüğü nadir bir hastalıktır.
- Böbrek Üstü Bezi Kanseri (Adrenokortikal Karsinom)Böbrek üstü bezinin kabuk kısmından gelişen nadir ve agresif bir kanserdir. Çoğu zaman aşırı hormon salgısına bağlı hızla gelişen Cushing benzeri belirtiler veya erkeksi özelliklerle kendini gösterir.
- Diabetes İnsipidus (Şekersiz Şeker Hastalığı)Su tutucu hormonun (ADH) eksikliği veya böbreklerin bu hormona yanıt vermemesi sonucu çok fazla ve sulandırılmış idrar yapılıp aşırı susama görülen hastalıktır.
- Feokromositoma (Böbrek Üstü Bezi Tümörü)Böbrek üstü bezinden kaynaklanan ve adrenalin benzeri hormonlar salgılayarak ataklar halinde tansiyon yükselmesi, çarpıntı ve terlemeye yol açan nadir bir tümördür.
- Hipofiz Yetmezliği (Hipopituitarizm)Hipofiz bezinin bir veya birden fazla hormonu yeterince üretememesiyle tiroid, böbrek üstü ve üreme bezlerinin de yetersiz çalıştığı durumdur.
- İnsülinoma (İnsülin Salgılayan Pankreas Tümörü)Pankreasta gelişen ve kontrolsüz insülin salgılayarak özellikle açlıkta tekrarlayan şeker düşmelerine yol açan, çoğunlukla iyi huylu küçük bir tümördür.
- Kemiğin Paget HastalığıKemik yıkım ve yapımının düzensizleşmesiyle kemiklerin kalınlaşıp şekil değiştirdiği, kemik ağrısı ve eğrilik yapabilen, yaşlılarda görülen bir kemik hastalığıdır.
- MODY (Gençlerde Görülen Erişkin Tipi Diyabet)Tek bir gendeki değişiklikten kaynaklanan, ailede kuşaktan kuşağa geçen ve genellikle 25 yaşından önce başlayan hafif seyirli diyabet türüdür.
- Sheehan Sendromu (Doğum Sonrası Hipofiz Yetmezliği)Doğum sırasında ya da hemen sonrasında yaşanan ağır kanama nedeniyle hipofiz bezinin hasar görüp hormon eksikliklerinin geliştiği durumdur.
- Tiroid Krizi (Tirotoksik Kriz)Tedavi edilmemiş veya kontrolsüz hipertiroidinin ani ve hayatı tehdit edecek şekilde ağırlaşmasıdır.
Bu belirtiler sizde de var mı?
Ücretsiz ön teşhis testiyle olası durumları ve gitmeniz gereken branşı 3 dakikada öğrenin.